Παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη κ. Κων. Παπαντωνίου, στο Περιφερειακό Συμβούλιο, για την τροποποίηση του Νόμου «Καλλικράτη»

Την επικείμενη τροποποίηση του νόμου «Καλλικράτη», ώστε να διορθωθούν οι διαρθρωτικές ατέλειές του, συζήτησε το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής, στη συνεδρίασή του της 4.9.2012.

Στην πιο πάνω Συνεδρίαση έκανε παρέμβαση και ο αντιπεριφερειάρχης Δυτικής Αθήνας κ. Κώστας Παπαντωνίου, ο οποίος είπε τα εξής:

«Η μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη» σχεδιάστηκε ως μια σημαντική θεσμική αλλαγή για τη χώρα με κεντρικούς στόχους την αποκέντρωση, τη διαφάνεια, την αναβάθμιση των υπηρεσιών, την εξυπηρέτηση του πολίτη, την περιφερειακή ανάπτυξη. Aποτέλεσε βαθιά τομή στον αυτοδιοικητικό χάρτη της χώρας, σε μια προσπάθεια να μετατοπίσει το βάρος από το κεντρικό κράτος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄και β΄ βαθμού. Σχέδια, όμως, που κινδυνεύουν να χαθούν στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, αν δεν προχωρήσουμε σε διορθωτικές αλλαγές των αδυναμιών που εντοπίζουμε.

Η πρόσφατη ψήφιση του «Καλλικράτη 2» άφησε ερωτήματα σχετικά με το εύρος των αλλαγών που προώθησε. Εξακολουθούμε να μιλάμε ακόμα για υποχρηματοδότηση, για ελλειμματική αποκέντρωση, για επικάλυψη αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα, για επέκταση της γραφειοκρατίας.

Βασικό αίτημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄και β΄ βαθμού από τη Μεταπολίτευση μέχρι και σήμερα, ήταν και είναι η οικονομική αυτοτέλεια των Οργανισμών.

Η πολιτική των επιχορηγήσεων των Περιφερειών και των Δήμων δια μέσου του κρατικού προϋπολογισμού δημιούργησε τις σημερινές παθογένειες, δημιούργησε εξαρτήσεις και ένα πλέγμα πελατειακών σχέσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την κυβερνητική εξουσία με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Παράλληλα, η προβληματική διαχείριση των πόρων σε πολλές αυτοδιοικητικές μονάδες, τα υπέρογκα ελλείμματα και η αδυναμία ανταπόκρισης στις στοιχειώδεις λειτουργικές δαπάνες, σε συνδυασμό με τη λιτότητα που έχει επιβληθεί, βαθαίνει ακόμη περισσότερο την κρίση.

Επιβάλλεται, λοιπόν, ως πρώτη και άμεση προτεραιότητα από το θεσμικό πλαίσιο του «Καλλικράτη», η θεσμική θωράκιση της οικονομικής αυτοτέλειας και μέσα από την πλήρη εφαρμογή του άρθρου 259 του Ν. 3852/2010, που σημαίνει ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) αποδίδονται άμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (20% του φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, 12% του ΦΠΑ και 50% του φόρου ακίνητης περιουσίας.

Παράλληλα, για κάθε μεταβιβαζόμενη αρμοδιότητα από το κεντρικό κράτος να μεταβιβάζεται άμεσα και απαρέγκλιτα το αντίστοιχο ανθρώπινο δυναμικό, οι ανάλογοι πόροι και υποδομές.

Η οικονομική αυτοτέλεια, λοιπόν, σε συνδυασμό με την αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων και των ρόλων που θα εξασφαλίζει και την μεγαλύτερη προσβασιμότητα του πολίτη στις τοπικές υπηρεσίες, είναι οι βασικές συνιστώσες του «Καλλικράτη», ώστε να μην επαναληφθεί το φαινόμενο του «υδροκέφαλου κράτους» με όλες τις δυσλειτουργίες που επακολουθούν.

Επομένως, η αποκέντρωση από το κεντρικό κράτος προς την αιρετή Περιφέρεια με πιο «γενναία» και σταθερά βήματα, με ταυτόχρονη αποκέντρωση αρμοδιοτήτων από την Περιφέρεια προς τις Περιφερειακές Ενότητες, είναι η αναγκαία και ικανή συνθήκη για να λειτουργήσει το σύστημα, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών αλλά και συνολικά της Περιφέρειας.

Η μεταφορά επομένως της βούλησης του λαού, μέσα από τους αιρετούς εκπροσώπους της Περιφέρειας, δεν μπορεί να βρίσκει οργανωτικά και γραφειοκρατικά εμπόδια. Η πολιτική βούληση πρέπει να μετασχηματίζεται σε συγκεκριμένη πράξη. Η συμμετοχή της κοινωνίας δια μέσου των κοινωνικών της εκφράσεων και φορέων, του διαλόγου και της διαβούλευσης να έχει αποτέλεσμα, να μην είναι μια απλή γνωμοδοτική διαδικασία, μια απλή άποψη.

Οι θεσμοί διαφάνειας και διαβούλευσης (Επιτροπή διαβούλευσης, Μητροπολιτικές Επιτροπές, Συμπαραστάτης του δημότη, Συμπαραστάτης του πολίτη, διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι κ.λπ.) που έχουν προβλεφθεί στον «Καλλικράτη» χρειάζονται ενίσχυση, ώστε να λειτουργήσουν πραγματικά και ουσιαστικά.

Χρειάζονται επιστημονική και οικονομική στήριξη, υλικοτεχνική υποδομή, διάθεση ανθρώπινου δυναμικού, εξειδικευμένη γνώση.

Στο επίπεδο των υπηρεσιών, των εργαζομένων, επιβάλλεται η εφαρμογή ενός νέου μοντέλου διοίκησης, που θα στηρίζεται στην εργασιακή ασφάλεια, την αξιοκρατία, τη συνεχή αξιολόγηση, την οικονομική αξιοπρέπεια, τη διαφάνεια, τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Με συγκεκριμένη στοχοθεσία στην πολιτική της διοίκησης, με εξάλειψη των επικαλύψεων, με επιμόρφωση, με συνεχή απολογισμό του έργου.

Στο επίπεδο της λειτουργίας της Περιφέρειας, ενιαία περιφέρεια σημαίνει ανάπτυξη, συντονισμός, ενδυνάμωση, συνοχή, ενιαία στρατηγική, αλλά και αντιμετώπιση τόσο των ιδιαιτεροτήτων όσο και των αδυναμιών των Περιφερειακών Ενοτήτων. Ο υδροκεφαλισμός του κεντρικού κράτους δεν ωφελεί να μετατοπιστεί στην αυτοδιοίκηση.

Οι σημερινές αρμοδιότητες των αντίστοιχων υπηρεσιών κάθε Περιφερειακής Ενότητας πρέπει να διευρυνθούν. Δεν μπορεί να ασκηθεί καμία πολιτική και να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις, όταν μαζί με τις ευθύνες δεν μεταβιβάζονται αρμοδιότητες και δεν διατίθενται όλα τα απαραίτητα μέσα.

Ο πολίτης της τοπικής κοινωνίας -με το έλλειμμα της αποκέντρωσης- αναγκάζεται να αναζητά υπηρεσίες στο «κέντρο», για τις οποίες δεν έχει ολοκληρωμένη πληροφόρηση, πέραν του κόστους μετακίνησης και της ταλαιπωρίας. Η προσβασιμότητα δεν έχει επιτευχθεί, η ταλαιπωρία παραμένει, ο στόχος της μεταρρύθμισης δεν επιτυγχάνεται.

Οι γνωμοδοτικές επιτροπές για κάθε Περιφερειακή Ενότητα, όπως προτάθηκε στην προηγούμενη τροποποίηση του νόμου, μπορούν να ενεργοποιήσουν θεσμικά τους Περιφερειακούς Συμβούλους για τα τοπικά ζητήματα, ζητήματα της περιοχής όπου εξελέγησαν και αντιπροσωπεύουν, πέραν των γενικότερων ζητημάτων της Περιφέρειας. Η συμμετοχική διαδικασία σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας μέσα από θεσμική έκφρασή της, ενδυναμώνει, τελικά, τον πολιτικό ρόλο της Περιφέρειας, προωθεί πιο στοχευμένα το έργο της.

Τέλος, σε μια εποχή οικονομικής κρίσης και ανασφάλειας, ο κοινωνικός ρόλος της Περιφέρειας πρέπει να αναδειχθεί. Η αυτοδιοίκηση να είναι κοντά στα καθημερινά προβλήματα του πολίτη, να μεσολαβεί, να δίνει λύσεις μέσα από τις δικές της δομές κοινωνικής πολιτικής και πολιτικής προστασίας.

Η θεσμική αλλαγή του «Καλλικράτη» δεν πρέπει να εκφυλιστεί, η Αυτοδιοίκηση έχει τη δυνατότητα και πρέπει να αναλάβει την ευθύνη που της αναλογεί σε μια εποχή κρίσης.

Ας εκμεταλλευτούμε τα θετικά που έχει ο νόμος. Ας διορθώσουμε τις αδυναμίες του.

Σε αυτή την κατεύθυνση είναι αναγκαιότητα:

1.Η οικονομική αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης.

2.Η διασαφήνιση αρμοδιοτήτων.

3.Η θεσμική ενίσχυση του ρόλου των Περιφερειακών Ενοτήτων.

4.Η δημοκρατική λειτουργία των συλλογικών οργάνων.

5.Η ορθολογικότερη κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού.

6.Η αναπτυξιακή στόχευση με διαδημοτικά έργα.

7.Η ενίσχυση των θεσμών διαφάνειας και λογοδοσίας.

8.Η διαμόρφωση δομών κοινωνικής προστασίας μέσα από ένα πλαίσιο

συνεργασίας όλων των φορέων, για άσκηση κοινωνικής πολιτικής ως προτεραιότητα.

9.Το θεσμικό άνοιγμα της τοπικής αυτοδιοίκησης προς την κοινωνία, με

δομές συμμετοχικής δημοκρατίας.

10.Ο κεντρικός ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού για την μετάβαση από το παλιό στο νέο.

Το πλαίσιο των αλλαγών που προτείνουμε είναι μια συμβολή για την υπέρβαση.

Χρειαζόμαστε θεσμούς που θα λειτουργούν και κοινωνία που ουσιαστικά θα συμμετέχει και θα αγωνίζεται για να έχουμε μέλλον.

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ερωτήσεις του αντιπεριφερειάρχη και μέλους του Δ.Σ. της ΕΝΕΠΕ κ. Σπύρου Τζόκα, σχετικά με τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν απαντήθηκαν

Την Παρασκευή 2-10-2015 ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Κουρουπλής, ο Υφυπουργός κ. Μπαλάφας και ο Γ.Γ κ. Πουλάκης επισκέφτηκαν το Δ.Σ. της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ), με σκοπό να ενημερωθούν για τα προβλήματα των Περιφερειών.

Πριν την τοποθέτηση του Υπουργού υπήρξαν τοποθετήσεις και ερωτήματα από τον Πρόεδρο και τα μέλη του Δ.Σ της ΕΝΠΕ.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα και μέλος του Δ.Σ της ΕΝΠΕ Σπύρος Τζόκας στην τοποθέτηση του κατέληξε σε ένα ερώτημα που αφορά στην πεμπτουσία της Αυτοδιοίκησης, το οποίο, δυστυχώς, δεν απαντήθηκε.

Συγκεκριμένα, αφού απαρίθμησε στον υπουργό Εσωτερικών ένα προς ένα τα σημεία τα οποία ήταν τα κεντρικά χαρακτηριστικά του θεσμικού πλαισίου το οποίο έλεγε ΤΟΤΕ ο ΣΥΡΙΖΑ ότι θα εφάρμοζε όταν γινόταν κυβέρνηση, αφού βέβαια καταργούσε τον Καλλικράτη, έφτασε στο «δια ταύτα», ρωτώντας τον κ. υπουργό «αν οι θέσεις αυτές του ΣΥΡΙΖΑ ισχύουν και σήμερα και αποτελούν και θέσεις της σημερινής κυβέρνησης…».

Υπογράμμισε, επίσης, ότι και ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σε προεκλογική του ομιλία στο Ναύπλιο επανέλαβε την παραπάνω θέση, που είναι και θέση του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Υπουργός απέφυγε να απαντήσει για ευνόητους λόγους, καθώς λίγες μέρες πριν στην ΚΕΔΕ, αντίθετα με την καθαρή θέση του ΣΥΡΙΖΑ και, επίσης, αντίθετα με τον προκάτοχο του Ν. Βούτση της οκτάμηνης πρώτης περιόδου διακυβέρνησης της χώρας,, ανακάλυψε ξαφνικά ότι η «μεγάλη μεταρρύθμιση» στην Αυτοδιοίκηση ο «Καλλικράτης» , δεν είναι …καταστροφή αλλά προς τη… σωστή κατεύθυνση!!!!

Συγκεκριμένα ο αντιπεριφερειάρχης είπε:

«Κύριε Υπουργέ, η εμπειρία μας από την εφαρμογή του Καλλικράτη στα πέντε χρόνια ήταν αρνητική, καθώς ο «Καλλικράτης» δεν «ατύχησε» απλώς, επειδή συνέπεσε χρονικά με την οικονομική κρίση. Σχεδιάστηκε εξαρχής με άξονα της νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις για λιτότητα και «λιγότερο Κράτος». Γι’ αυτό και, κατά τη γνώμη της, η Αυτοδιοίκηση, και ευρύτερα η ίδια η κοινωνία και η χώρα έχουν ανάγκη από μία ριζική ανατροπή του «Καλλικράτη» και από την αντικατάστασή του από ένα νέο ριζοσπαστικό, πραγματικά δημοκρατικό και συμμετοχικό θεσμικό πλαίσιο για την Αυτοδιοίκηση.

Η οποιαδήποτε, συνεπώς, απόπειρα παρέμβασης στις μικροδομές του πολιτικού συστήματος που θα στερείται ρητής και πολιτικά συγκεκριμένης απεύθυνσης στην κοινωνική βάση και άρα της τοπικές δυνάμεις που συνιστούν τον πολιτικό μακρόκοσμο θα είναι ατελέσφορη και πιθανότατα θνησιγενής.

Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να υπάρξει μια εκ βάθρων ανασυγκρότηση της αυτοδιοίκησης – πράγμα που βέβαια σημαίνει την πλήρη ανατροπή του καθεστώτος που εγκαθίδρυσε το σχέδιο «Καλλικράτης».

Ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σε προεκλογική του ομιλία στο Ναύπλιο επανέλαβε την παραπάνω θέση, που είναι και θέση του ΣΥΡΙΖΑ «Ιδιαίτερα με τον «Καλλικράτη», οι Δήμοι και οι Περιφέρειες μεταβλήθηκαν κυριολεκτικά σε μια μικρογραφία του κεντρικού κράτους, που με τις συνθήκες των μνημονίων όχι μόνο δυσκολεύονται να ασκήσουν τις παραδοσιακές τους δραστηριότητες, αλλά δεν μπορούν (θεσμικά και οικονομικά) να προστατεύσουν της πολίτες από την κοινωνική θύελλα παρά μόνο υπερβαίνοντας το ασφυκτικό πλαίσιο που της έχει επιβληθεί. Αυτό γιατί μειώθηκε δραματικά η κρατική χρηματοδότηση (-60%), της ανατέθηκαν νέες αρμοδιότητες χωρίς χρήματα, απολύονται υπάλληλοι που δεν αντικαθίστανται, οι αντίστοιχες υπηρεσίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν, επομένως ιδιωτικοποιούνται αφού ο δημόσιος τομέας περιέρχεται σε αδυναμία διαχείρισής της και απαξιώνεται στη συνείδηση των πολιτών.

Συνεπώς απαιτείται κατάργηση του «Καλλικράτη» και αντικατάσταση του με ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα προσδιορίζει με σαφήνεια της αρμοδιότητες κάθε επιπέδου και θα προβλέπει με ακρίβεια της απαιτούμενους πόρους»

Κύριε Υπουργέ, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, λέγαμε, μετά από ουσιαστική αποτίμηση των συνεπειών εφαρμογής του «Καλλικράτη», φέρνει στον ελληνικό λαό της δημόσια διαβούλευση και έγκριση ένα νέο, πλήρες χωροταξικό και θεσμικό πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τα εξής κεντρικά

χαρακτηριστικά:

*Ο νόμος που θα επανιδρύει την αυτοδιοίκηση και των δύο βαθμών θα πρέπει να έχει το χαρακτήρα νόμου-πλαισίου όπου θα ρυθμίζονται τα κεντρικά χαρακτηριστικά του αυτοδιοικητικού συστήματος. Τα υπόλοιπα θέματα συστηματοποιούνται και ρυθμίζονται από έναν νέο και ενιαίο κώδικα αυτοδιοίκησης

*Η θητεία των αυτοδιοικητικών οργάνων όλων των βαθμίδων μεταπίπτει στο προηγούμενο καθεστώς της τετραετίας και οι εκλογές για την αυτοδιοίκηση αποσυνδέονται από της ευρωεκλογές.

*Χωροταξική αποκλιμάκωση των ΟΤΑ ώστε αφενός να καλυφθεί το τεράστιο σημερινό έλλειμμα πρωτογενούς δημοκρατίας και αφετέρου οι ΟΤΑ να γίνουν πιο αποτελεσματικοί.

*Αποκέντρωση και σαφής προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων κάθε επιπέδου διοίκησης

*Επαρκής και επακριβής κατανομή των πόρων και των αντίστοιχων επενδυτικών μέσων

*Βαθύς εκδημοκρατισμός της λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Κύριε Υπουργέ, τα παραπάνω τα γνωρίζω πολύ καλά, καθώς της γνωρίζετε καλά ήμουν ο συντονιστής του Τμήματος Αυτοδιοίκησης και είχα την ευθύνη, όσο ήμουν στο ΣΥΡΙΖΑ. Θα ήθελα λοιπόν να μου απαντήσετε ευθέως αν οι θέσεις αυτές του ΣΥΡΙΖΑ ισχύουν και σήμερα και αποτελούν και θέσεις της σημερινής κυβέρνησης…»

Το καθαρό αυτό ερώτημα δεν απαντήθηκε. Ίσως δεν υπάρχει πλέον κάτι να ειπωθεί, ούτε να διασωθεί από τις θέσεις μας. Και εδώ δεν υπάρχει το «δεν μπορούσαμε να κάνουμε αλλιώς». Είναι θέμα πολιτικής αντίληψης…πριν και μετά.

Και οι αγώνες στην Αυτοδιοίκηση έγιναν σπαράγματα κυβερνητισμού.

Δέκα μέτρα - προτάσεις του Αντιπεριφερειάρχη κ. Κων. Παπαντωνίου

Παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη κ. Κων. Παπαντωνίου, στο Περιφερειακό Συμβούλιο, για την τροποποίηση του Νόμου «Καλλικράτη»